ژول ورن را پدر داستانهای علمی تخیلی می‌دانند که سالهای سال الهام بخش رویاها و ماجراجوییهای مردم سراسر جهان بوده است. اهمیت کار ژول ورن را باید در روی آوردن او به مخاطبان نوجوان و توجه به نیازهای فکری آنها جست و نه فقط در پیشگام بودنش در زمینه داستانهای علمی تخیلی. بخش دیگری از محبوبیت او را نیز می‌توان مرهون شیوه و جنبه علمی کار ورن نسبت به همکاران همعصرش و پیش از او دانست که با دقتی بی‌نظیر درباره جزئیات دست به پژوهش می‌زد و عامل واقعگرایی را با یافتن پایه‌ها و مبانی علمی موضوع‌های مورد بحث به داستانهای تخیلی خود وارد می کرد . دغدغه اصلی ژول ورن، عینیت بخشیدن به افکاری بود که در واقعیت زمانه اش نمی‌گنجید و فراتر از مرزهای علمی و تجربی و آگاهی عصر خود پیش می‌رفت . او رمانها و داستانهای خود را بیشتر در قالب سفرنامه‌هایی جذاب و پر هیجان نوشت و با این کار به راحتی خواننده بخصوص نوجوان و جوانش را با خود همراه کرد.

درباره نویسنده

ژول ورن در سال 1828 در بندر نانت فرانسه به دنیا آمد.پدرش وکیل دعاوی بود. همراه با خانواده‌اش در پاریس زندگی کرد و همانجا حقوق خواند. ولی بعد با راهنمایی یکی از خویشاوندانش به حلقه‌های ادبی پاریس راه یافت و تحت تاثیر ویکتور هوگو و الکساندر دومای پسر به نمایشنامه‌نویسی روی آورد. ورن اولین اثر علمی تخیلی خود را به نام سفر بالن در سال 1851 تحت تاثیر ادگار آلن پو نوشت. ورن تا پایان عمر به ناشر خود ژول هتزل وفادار ماند و همه آثار خود را برای انتشار به دست این تاشر سپرد. عمده آثار ورن تا سال 1880 به چاپ رسید. او در آثار اواخر عمر خود، رفته رفته بدبینی خود را نسبت به سرنوشت تمدن بشری نشان می‌دهد و حتی در آخرین داستان او، ارباب جهان (1904) روبر، مخترع آشنای او مبتلا به جنون خودبزرگ بینی می‌شود. ژول ورن در 24 مارس 1905 درگذشت.

ترجمه آثار ژول ورن در ایران

در ایران ژول ورن از زمان‌نویسهایی است که به نوجویان سده گذشته شناسانده شد و آثار او از همان آغاز خوانندگان بیشماری یافت.

در دهه نخست 1300، خواندن کتابهای ژول ورن به عنوان سالمترین کتابها به خوانندگان و به ویژه نوجوانان پیشنهاد می‌شد. در این دهه که مقوله ادبیات کودکان به شکل گسترده مطرح شد، با گسترش نشریه‌های کودکان و نوجوانان و مرزبندی مشخص میان خوانندگان خردسال و بزرگسال، کتابهای ژول ورن بیشتر به دو شکل چاپ می‌شد. یک دسته به شکل کامل برای نوجوانان بزرگتر و عموم مردم که انتشارات گوتنبرگ کتابهای بیشماری از او را به این گونه منتشر کرد همچون میشل استروگوف، جزیره گنج، بیست هزار فرسنگ زیر دریا، دور دنیا در هشتاد روز، ترجمه اردشیر نیکپور و فرزندان کاپیتان گرانت و جزیره اسرارآمیز ترجمه جواد محبی. ترجمه برخی دیگر از آثار ورن به فارسی به شکل کوتاه شده و با حذف ریزهکاریهای علمی و فنی برای نوجوانان کم‌سن‌تر صورت می‌گرفت. کتابهای مسافرت به مرکز زمین و گردش دور ماه از انتشارات گلشایی (برگرفته از تاریخ ادبیات کودکان ایران- ج 6)

پنج هفته در بالن- 1863

دکتر فرگوسن و دو همراه او با بالنی به نام ویکتوریا به زنگبار می‌روند تا به نقاط کشف نشده آفریقا که تا کنون پای آدمی به آنها نرسیده دست یابند.

سفر به مرکز زمین- 1864

پروفسور لیدنبروک به هنگام ترجمه آثار آرنه ساکنوسم به این نتیجه می‌رسد که این آثار میتوانند راهنمای او در سفری به مرکز زمین باشند.

از زمین تا ماه- 1865

باربیکن و اعضای باشگاه توپخانه بالتیمور نقشهای برای سفر به ماه طرح می‌کنند که طی آن انسان با استفاده از یک توپ عظیم به ماه پرتاب می‌شود.

فرزندان کاپیتان گرانت – 1868

یک بطری که در دل یک کوسه ماهی قرار داده شده، حاوی یادداشتهایی عمدتا نامفهوم است که به سه زبان نوشته شده است. با این حال این اسناد ممکن است بتوانند ما را به کاپیتان هری گرانت که بیش از دو سال پیش همراه با کشتی بریتانیا در سواحل آمریکای جنوبی غرق شده برساند.

سفر به مدار ماه – 1870

این کتاب دنباله از زمین تا ماه است و در آن باربیکن و همراهانش به دور ماه گردش می‌کنند.

بیست هزار فرسنگ زیر دریا- 1870

کشتیهایی در اینجا و آنجا غرق میشوند و تصور بر آن است که غرق شدن این کشتیها کار یک هیولا باشد. دولت آمریکا دکتر پیر آرونا و دستیارانش را برای پایان دادن به این ماجرای اسرارآمیز به کار می‌گیرد. این داستان همان ماجرای مشهور کاپیتان نیمو است.

دور دنیا در هشتاد روز – 1873

فیلیاس فاگ شرط می‌بندد که دور دنیا را در هشتاد روز طی کند. اما هنگامی که با تصور این که مظنون به سرقت است مورد تعقیب واقع میشود، به دردسر می‌افتد.

جزیره اسرارآمیز – 1874

ابن داستان ماجرای پنج تنی است که به دنبال محاصره شهر ریچموند در ایالت ویرجینیا در جریان جنگهای داخلی آمریکا با بالن از آن شهر فرار می‌کنند. توفان بالن آنها را به نقطهای در شش هزار مایلی می‌برد. در این داستان بار دیگر با کاپیتان نیمو روبرو می‌شویم.

میشل استروگوف – 1876

سزار باید پیامی را از مسکو به برادرش در ایرکوتسک برساند. سروان میشل استروگوف مردی است که قرار است این پیام مهم را از یک سوی سیبری به جانب دیگر آن برساند، جایی که اینک در تصرف امیر بخارا است.